
فناوری واکسنهای **mRNA** که نخستینبار با موفقیت در مقابله با ویروس کرونا توانایی خود را نشان داد، اکنون به مرحلهای رسیده که میتواند شیوه ایمنسازی در برابر بیماریهای فصلی را نیز دگرگون کند. جدیدترین گزارش منتشرشده در وبسایت معتبر **IFLScience** نشان میدهد واکسن آنفلوانزای مبتنی بر mRNA در آزمایشهای فاز سوم انسانی توانسته **۳٫۴۵ درصد اثربخشی بالاتر** نسبت به واکسنهای استاندارد تزریقی با پایه ویروس غیرفعال یا پروتئینی به ثبت برساند. این افزایش به ظاهر اندک، از نظر متخصصان ایمنیشناسی اهمیت بالایی دارد؛ زیرا در مقیاس جهانی معادل میلیونها مورد ابتلا و بستری کمتر خواهد بود و میتواند مسیر واکسیناسیون عمومی را برای سالهای آینده تغییر دهد.
در واکسنهای سنتی آنفلوانزا، دانشمندان هر سال باید بر اساس پیشبینی گونههای احتمالی ویروس، از ترکیب چند نوع ویروس غیرفعال یا ضعیفشده استفاده کنند تا سیستم ایمنی بدن را برای فصل جدید آموزش دهند. اما فناوری mRNA همانطور که از نامش پیداست، اطلاعات ژنتیکی تولید پروتئینهای محرک پاسخ ایمنی را مستقیماً وارد سلول میکند تا بدن خود سازنده آنتیژنهای لازم باشد. نتیجه این فرایند، سرعت بسیار بالا در طراحی واکسن، امکان بهروزرسانی آن در واکنش به جهشهای ویروس و همچنین تولید ایمنی دقیقتر و پایدارتر است.
پژوهشهای انجامشده توسط شرکتهای بزرگ دارویی مانند **Pfizer** و **Moderna** نشان دادهاند که واکسنهای mRNA آنفلوانزا ضمن حفظ ایمنی مشابه یا بالاتر نسبت به مدلهای تزریقی رایج، از نظر ایمنی مصرف نیز نگرانی تازهای ایجاد نکردهاند. بیشترین عارضه مشاهدهشده تنها شامل تب خفیف و درد در محل تزریق بوده است و هیچ تفاوت معنیداری با واکسنهای معمولی در این زمینه گزارش نشده است. دکتر **Richard Webby** از مرکز ویروسشناسی بیمارستان St. Jude در گفتوگو با خبرنگاران تأکید کرده که هرچند درصد تفاوت هنوز کوچک است، اما در نظام سلامت جهانی چنین بهبودهای تدریجی میتوانند تأثیری بزرگ در کاهش بار بیماری داشته باشند.
این فناوری علاوه بر افزایش کارایی، مزیت مهم دیگری نیز دارد: قابلیت **سفارشیسازی سریع برای گونههای جدید ویروس**. با استفاده از mRNA میتوان ترکیبات چندگانه یا واکسنهای چندمنظوره تولید کرد که همزمان در برابر چند ویروس تنفسی مانند آنفلوانزا، RSV و کرونا ایمنی ایجاد میکنند. اگر دادههای فعلی در مراحل بعدی نیز تأیید شوند، انتظار میرود واکسنهای mRNA طی دو تا سه سال آینده وارد برنامههای عمومی واکسیناسیون فصلی شوند و استاندارد جدیدی برای پیشگیری از بیماریهای ویروسی به شمار روند.
با توجه به روند فعلی، بسیاری از محققان پیشبینی میکنند که فناوری mRNA از یک دستاورد انقلابی در دوران کرونا به **ستون اصلی سلامت پیشگیرانه قرن ۲۱** تبدیل خواهد شد؛ جایی که واکسنها نهتنها سریعتر تولید میشوند، بلکه دقیقتر با ساختار ویروسهای متغیر سازگار خواهند بود. این مسیر، آیندهای را نوید میدهد که در آن فصلی به نام «آنفلوانزا» شاید دیگر معنای سابق را نداشته باشد.